Szanowni Państwo, zachęcam do zapoznania się z informacjami dotyczącymi mojej działalności dla Podkarpacia. Chciałbym, abyście Państwo z tego serwisu czerpali wiedzę o wydarzeniach i najważniejszych sprawach dla naszego regionu, a także o mojej aktywności, podejmowanych inicjatywach i wspieranych inwestycjach, dzięki którym Podkarpacie staje się "regionem równych szans". Ta ziemia, dla nas od innych droższa, zasługuje na szczególny szacunek i wszechstronny rozwój.

Stanisław Ożóg

wiedza i doświadczenie dla Podkarpacia

Debata na temat funduszy rynku pieniężnego

04.04.17

4 kwietnia europosłowie debatowali nad funduszami rynku pieniężnego – segment rynku finansowego, na którym dokonuje się obrotu krótkoterminowymi instrumentami finansowymi o pierwotnym terminie wykupu poniżej 1 roku.
czytaj dalej »

Unia Europejska dziś

29.03.17

Unijny Szczyt, który odbył się w Rzymie w dniach 24 i 25  marca to okazja, żeby przybliżyć obecny kształt Unii Europejskiej, jej struktury, instytucje z ich kompetencjami.

Niniejsze opracowanie stanowi zarys funkcjonowania filarów, które tworzą wspólnotę europejską wraz z instytucjami pośredniczącymi i doradczymi.

 

1. Podstawy prawne

Funkcjonowanie Unii Europejskiej prawnie jest oparte o następujące dokumenty (tzw.traktaty):

  • Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali,
  • Traktaty Rzymskie,
  • Traktat ustanawiający Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich,
  • Jednolity Akt Europejski,
  • Traktat z Maastricht,
  • Traktat Amsterdamski,
  • Traktat z Nicei,
  • Traktat z Lizbony.

Traktaty Rzymskie to ogólna nazwa dwóch umów międzynarodowych, podpisanych w Rzymie przez Francję, Republikę Federalną Niemiec, Włochy, Belgię, Holandię i Luksemburg 25 marca 1957. W skład traktów wchodzą umowy o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) i Europejskiej Wspólnoty Energii Jądrowej (Euratom) – o współpracy w dziedzinie gospodarki i energii jądrowej.

Traktat z Maastricht jest dokumentem, który przyniósł bardzo wiele istotnych zmian w funkcjonowaniu UE. Podpisany 7 lutego 1992 r. Traktat z Maastricht wprowadził zmiany do  wcześniejszych traktatów europejskich opierając funkcjonowanie UE na trzech filarach: Wspólnoty Europejskie, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa (WPZiB) oraz Współpraca Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (WSiSW).

Traktat z Amsterdamu – Traktat o Unii Europejskiej ustanawiający Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nim akty, został podpisany w Amsterdamie dnia 2 października 1997 r. i wszedł w życie dnia 1 maja 1999 r. Usunął on z dokumentów europejskich przepisy, które zdezaktualizowały się z biegiem czasu. Ponadto kluczowymi obszarami, do których odnosi się ten traktat są:

  1. zrównoważenie i trwały rozwój oraz wysokiemu poziomowi zatrudnienia. Ustanowiono mechanizm koordynacji polityki państw członkowskich w dziedzinie zatrudnienia. Do traktatu włączono porozumienie w sprawie polityki społecznej,
  2. wzmocniona współpraca międzyrządowa w sprawach policyjnych i sądownictwa karnego dzięki określeniu celów i uściśleniu zadań oraz utworzeniu nowego instrumentu prawnego porównywalnego do dyrektywy,
  3. wzmocnienie pozycji Parlamentu Europejskiego – Parlament Europejski i Rada Europejska stały się współprawodawcami o praktycznie jednakowym statusie. Procedura współdecyzji ma zastosowanie we wszystkich dziedzinach, w których Rada może podejmować decyzje większością kwalifikowaną, z wyjątkiem polityki rolnej i polityki konkurencji,
  4. unia gospodarcza i walutowa, utworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz włączenie dorobku z Schengen w zakresie współpracy,
  5. reformy instytucjonalne przygotowujące do rozszerzenia, w których m. in. określono liczbę europosłów na poziomie 700

Traktat z Lizbony to wynik trudnego kompromisu między państwami członkowskimi, zawartego po odrzuceniu przez Francuzów i Holendrów w powszechnych referendach ambitniejszego projektu: Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy. Został podpisany 13 grudnia 2007 roku, a wszedł w życie 1 grudnia 2009 roku.

Nie jest on samodzielnym dokumentem a zbiorem poprawek i uzupełnień do istniejących już traktatów o Unii Europejskiej. Według założeń Unia powinna dzięki niemu lepiej spełniać oczekiwania obywateli, zapewniać skuteczniejszą ochronę ich praw, lepsze życie i sprawną reprezentację w stosunkach z otaczającym nas światem. W wyniku wprowadzonych zmian Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej mają zwiększony obszar kompetencji:

  1. Parlament Europejski wybiera przewodniczącego Komisji na wniosek Rady Europejskiej z uwzględnieniem wyniku wyborów europejskich,
  2. Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa jest odtąd mianowany zarówno przez Rade Europejską jak i Przewodniczącego Komisji,
  3. wzmocniono kontrolę Parlamentu Europejskiego i Rady nad postępowaniami legislacyjnymi Komisji.

Warto nadmienić, że Francji i Holandii nie obowiązują pewne ustępy Karty Praw Podstawowych która jest elementem Traktatu Lizbońskiego. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP, Karta) jest pierwszym w historii integracji europejskiej dokumentem prawnym zawierającym obszerny katalog praw podstawowych wiążących zarówno instytucje, organy  Unii Europejskiej w całym ich zakresie działania, jak i państwa członkowskie, wtedy gdy stosują one prawo Unii.

Ponadto w Traktacie z Lizbony sprecyzowano, że do głównych organów Unii Europejskiej zalicza się: Radę Europejską, Radę, Komisję, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości, Trybunał Obrachunkowy i Europejski Bank Centralny.

 

2. Najważniejsze instytucje UE i ich kompetencje

 

Rada Europejska

Wykształciła się poprzez nieregularne spotkania przywódców państw narodowych, których inicjatorem był Charles de Gaulle. Na szczycie w Paryżu w dniach 9-10 XII 1974 r. postanowiono, że spotkania te będą miały nazwę Rada Europejska i będą brać w nich udział szefowie państw i rządów. Jednocześnie ustalono, że będą one odbywać się cztery razy w roku. Obecnie jej zadaniami są m. in. polityczne stymulowanie budowy zjednoczonej Europy, wytyczanie kierunków rozwoju integracji czy wyznaczanie wspólnego stanowiska państw członkowskich w polityce zagranicznej.

Rada Europejska składa się z głów państw lub szefów rządów państw członkowskich (większość państw jest aktualnie reprezentowana przez premierów, z wyjątkiem Cypru, Francji, Litwy i Rumunii, które są reprezentowane przez prezydentów) oraz jej przewodniczącego (wybieranego przez Radę Europejską na 2,5-letnią kadencję) i przewodniczącego Komisji Europejskiej.

W jej pracach bierze też udział wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Jeśli wymaga tego porządek obrad, członkowie Rady Europejskiej mogą podjąć decyzję, by każdemu z nich towarzyszył minister, a w przypadku przewodniczącego Komisji jeden z członków Komisji. Rada Europejska może zaprosić na swe posiedzenie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego.

Rada Europejska ma też istotny wpływ na proces przyjmowania nowych członków – określa bowiem ogólne wytyczne co do negocjacji z państwem kandydującym. Analogiczne wytyczne formułuje w przypadku negocjacji z państwem pragnącym z Unii wystąpić.

Ustalono, że Rada Europejska została zobowiązana do przekładania raportów po każdym posiedzeniu oraz, że w tych posiedzeniach będzie brał udział Przewodniczący Komisji Europejskiej i jeden z jej członków.

 

Rada Unii Europejskiej

Dawniej nazywana Radą Ministrów lub Radą Ministrów Unii Europejskiej z siedzibą w Brukseli jest w UE jedną z najważniejszych instytucji decyzyjnych. Właśnie w Radzie spotykają się ministrowie wszystkich państw UE, by omawiać i przyjmo­wać prawo UE, koordynować politykę gospodarczą państw członkowskich, ustalać dalszą politykę (np. wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa), zawierać umowy międzynarodowe i przyjmować budżet UE.

Rada UE przybrała obecną nazwę na mocy własnej decyzji w 1993 roku. Jednakże w traktatach stanowiących podstawę Unii cały czas widnieje nazwa Rada (gdyż do 30 listopada 2009 roku była oficjalnie nie organem Unii, ale Wspólnot Europejskich).

W zależności od rozpatrywanych spraw, składa się bądź z ministrów spraw zagranicznych każdego z państw członkowskich Unii Europejskiej (jest to wtedy tzw. Rada Ogólna), bądź z takiej samej liczby ministrów innego resortu (Rada Branżowa). W skład Rady na jego wyższym stopniu wchodzą szefowie państw lub rządów.

Traktat z Lizbony ustanowił, że w skład Rady wchodzi po jednym przedstawicieli z danego państwa członkowskiego, który jest upoważniony do głosowania oraz reprezentowania danego państwa.

Razem istnieje dziesięć możliwych konfiguracji Rady:

  1. Rada ds. Ogólnych (GAC)
  2. Rada ds. Zagranicznych (FAC)
  3. Rada ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN)
  4. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (JHA)
  5. Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO)
  6. Rada ds. Konkurencyjności (COMPET)
  7. Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii (TTE)
  8. Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRI)
  9. Rada ds. Środowiska (ENVI)
  10. Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury (EYC)

Przewodniczącym Rady jest minister z kraju sprawującego aktualnie prezydencję, z wyjątkiem Rady do spraw zagranicznych której przewodniczy zawsze wysoki przedstawiciel do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Prezydencja Rady przypada co pół roku na kolejne państwo członkowskie.

Obsługę Rady zapewnia Sekretariat, na czele którego stoi Sekretarz Generalny. Od 18 września 1999 r. do 30 listopada 2009 r. z urzędu pełnił on też funkcję wysokiego przedstawiciela do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Funkcję tę sprawował na mocy decyzji traktatu amsterdamskiego, natomiast utracił na mocy postanowień traktatu lizbońskiego.

Zgodnie z tekstem Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej podstawowymi funkcjami Rady są funkcje prawodawcze i budżetowe. Dzieli je wszakże, jako równorzędny prawodawca, z Parlamentem Europejskim. W tym zakresie i we współpracy z Parlamentem Rada:

  1. wydaje akty prawnie wiążące (rozporządzenia, dyrektywy, decyzje) w toku procedur legislacyjnych,
  2. wydaje akty nie mające mocy prawnie wiążącej (zalecenia, opinie, memoranda, stanowiska),
  3. wzywa Komisję Europejską do określonych działań, w tym do inicjatywy ustawodawczej,
  4. bierze udział w tworzeniu budżetu,
  5. zawiera umowy międzynarodowe i koordynuje negocjacje przed ich zawarciem,
  6. Rada wraz z Radą Europejską posiada też kompetencje do podejmowania decyzji w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Posiada również pewne kompetencje w zakresie wyboru członków innych instytucji

  1. zatwierdza listę członków Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów
  2. bierze udział w wyborze członków Komisji
  3. ponadto jest organem uprzywilejowanym w kwestii kierowania skarg do TS UE o stwierdzenie nieważności aktów prawa wspólnotowego oraz skarg na bezczynność organów.

Akty znajdujące bezpośrednie przełożenie na życie obywateli UE i mające istotne znaczenie międzynarodowe Rada negocjuje i przyjmuje najczęściej w porozumieniu z Parlamentem Europejskim.

Co pół roku przewodnictwo w Radzie obejmuje kolejne z 28 państw człon­kowskich Unii. Prezydencja organizuje i prowadzi posiedzenia Rady i jej organów przygotowawczych oraz opracowuje kompromisy, które mają torować drogę do decyzji Rady.

Z systemu co półrocznej prezydencji wyłączona jest tylko jedna formacja Rady: Rada do Spraw Zagranicznych.

organem doradczym Rady Europy złożonym z niezależnych ekspertów w dziedzinie prawa konstytucyjnego i międzynarodowego, sędziów sądów najwyższych i trybunałów konstytucyjnych państw członkowskich, członków parlamentów narodowych oraz urzędników służby cywilnej.

 

Rada Europy

Międzynarodowa organizacja rządowa skupiająca prawie wszystkie państwa Europy oraz kilka państw spoza tego kontynentu. Jej głównym celem jest „osiągnięcie większej jedności między jej członkami, aby chronić i wcielać w życie ideały i zasady stanowiące ich wspólne dziedzictwo oraz aby ułatwić ich postęp ekonomiczny i społeczny” (art. 1a Statutu Rady Europy). Organizacja ta zajmuje się przede wszystkim promocją i ochroną praw człowieka, demokracji i współpracą państw członkowskich w dziedzinie kultury.

Rada Europy powstała 5 maja 1949 roku w wyniku podpisania przez 10 państw (Belgię, Danię, Francję, Holandię, Irlandię, Luksemburg, Norwegię, Szwecję, Wielką Brytanię i Włochy) Traktatu Londyńskiego. Obecnie liczy 47 członków.

Siedzibą Rady Europy jest Strasburg. Biura Rady i stowarzyszonych z nią instytucji mieszczą się w kilku budynkach zlokalizowanych w północno-wschodniej części miasta.

Przez podobieństwo nazw Rada Europy bywa mylona z instytucjami Unii Europejskiej: Radą Europejską i Radą Unii Europejskiej, a niekiedy z samą Unią Europejską.

Głównymi organami Rady Europy są:

  • Komitet Ministrów – organ decyzyjny, składający się z ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich lub ich przedstawicieli (tzw. zastępców ministrów),
  • Zgromadzenie Parlamentarne (PACE) – organ doradczy składający się z parlamentarzystów delegowanych przez parlamenty narodowe,
  • Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Europy – organ doradczy w zakresie samorządności lokalnej i regionalnej,
  • Sekretarz Generalny Rady Europy – wybierany przez Zgromadzenie Parlamentarne,
  • Komisarz Praw Człowieka Rady Europy – niesądowa instytucja, która ma wspierać promocję praw człowieka w edukacji, wspomagać ombudsmanów, ustalać braki w prawodawstwie, dostarczać informacji w zakresie praw człowieka.

Ponadto w ramach Rady Europy funkcjonuje szereg instytucji formalnie nie będących jej organami:

  • Europejski Trybunał Praw Człowieka – organ Europejskiej Konwencji Praw Człowieka,
  • Europejski Komitet Zapobiegania Torturom – organ Europejskiej Konwencji do spraw zapobiegania torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu,
  • Europejski Komitet Praw Społecznych,Europejska Komisja Przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji (ECRI),
  • Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo (tzw. Komisja Wenecka),
  • Bank Rozwoju Rady Europy – udziela pomocy finansowej,
  • Grupa Państw Przeciwko Korupcji (GRECO),
  • Europejskie Obserwatorium Audiowizualne – zajmuje się gromadzeniem informacji na temat mediów,
  • Europejskie Centrum na rzecz Współzależności i Solidarności Światowej (Centrum Północ-Południe),
  • Grupa Pompidou – forum współpracy międzynarodowej do spraw zwalczania narkomanii i nielegalnego handlu narkotykami,
  • Europejska Farmakopea,
  • Porozumienie dotyczące Poważnych Zagrożeń EUR-OPA,
  • Europejskie biuro do spraw języków rzadziej używanych – jest wspierane przez Radę. Ma na celu wspieranie i promowanie rzadziej używanych w Europie języków,
  • Europejski Komitet ds. Współpracy Prawnej (CDCJ) – opracowuje normy akceptowalne przez wszystkie państwa członkowskie oraz wspiera współpracę prawną między nimi,

Członkiem Rady Europy może zostać każde zaproszone przez tę organizację państwo akceptujące zasady rządów prawa i ochrony praw człowieka. Wyrażane są jednak wątpliwości, czy wszyscy członkowie Rady spełniają dzisiaj te kryteria. Przykładem może być to, że spośród wszystkich czterdziestu siedmiu Państw Członkowskich RE, Federacja Rosyjska, jako jej członek, ma obecnie moratorium zawieszające wykonywanie kary śmierci, mimo że eliminacja możliwości wykonywania takiej kary jest jedną z ważniejszych przesłanek do wstąpienia do tej organizacji.

Dodatkowo Państwami Członkowskimi RE położonymi całkowicie lub częściowo poza granicami geograficznymi Europy są: Armenia, Azerbejdżan, Cypr, Gruzja, Rosja oraz Turcja. Aktualnie liczba państw członkowskich wynosi 47.

Komisja Wenecka zwana inaczej Europejską Komisją na rzecz Demokracji przez Prawo, jest organem doradczym Rady Europy złożonym z ekspertów w dziedzinie prawa konstytucyjnego i międzynarodowego, sędziów sądów najwyższych i trybunałów konstytucyjnych państw członkowskich, członków parlamentów narodowych oraz urzędników służby cywilnej.

Komisja Wenecka działa w formule tzw. rozszerzonego porozumienia częściowego RE.  Powstała w 1990 r. w czasie transformacji ustrojowej państw Europy Środkowej i Wschodniej. W jej skład wchodzi obecnie łącznie 59 państw – wszystkie państwa członkowskie Rady Europy oraz Algieria, Brazylia, Chile, Izrael, Kazachstan, Republika Korei, Kirgistan, Maroko, Meksyk, Peru, Tunezja i USA. Ponadto wiele państw posiada status obserwatora, a OBWE oraz Komisja Europejska uczestniczą w sesjach plenarnych Komisji Weneckiej.

Głównym zadaniem Komisji jest wydawanie opinii prawnych dotyczących projektów aktów prawnych przygotowanych przez poszczególne państwa bądź aktów prawnych mających już moc prawną.

Działalność Komisji Weneckiej koncentruje się przede wszystkim na udzielaniu pomocy technicznej indywidualnym państwom. Analizując przepisy prawa krajowego, Komisja Wenecka identyfikuje potencjalne niezgodności ze standardami europejskimi lub luki w prawie.  Komisja Wenecka ocenia teksty konstytucyjne i inne uregulowania o charakterze systemowym (np. prawo wyborcze, prawo dotyczące mniejszości lub niezależności sądownictwa).

Opinie Komisji nie są wiążące, a sama Komisja za zadanie postawiła sobie działanie na bazie dialogu, stąd też choćby wizyty studyjne w państwach, których akty prawne są opiniowane celem lepszego zrozumienia realiów i wypracowania jak najbardziej obiektywnego spojrzenia.

 

Komisja Europejska

Komisja rozpoczęła swoje funkcjonowanie w 1958 roku zastępując działające dotychczas Komisję EWG i Komisję Euroatomu i Wysoką Władzę Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Jest głównym organem wykonawczym Unii Europejskiej, odpowiedzialnym za bieżącą politykę Unii, nadzorującym prace wszystkich jej agencji i zarządzający jej funduszami. Komisja posiada wyłączną inicjatywę legislacyjną w zakresie prawa unijnego oraz jest uprawniona do wydawania rozporządzeń wykonawczych. Kadencja Komisji Europejskiej trwa 5 lat.

Skład i organizacja Komisji

Wybór przewodniczącego KE opiera się na złożonej procedurze – przyszłego szefa nominuje Rada w składzie przedstawicieli władz państw kwalifikowaną większością głosów, a następnie wynik głosowania jest kierowany do Parlamentu Europejskiego który decyduje o przyjęciu przewodniczącego. W dalszej części procedury Rada wraz z przewodniczącym przy zastosowaniu kwalifikowanej większości głosów, wybiera pozostałych komisarzy. Decyzja ta jest następnie zatwierdzana przez PE, Rada głosuje nad ostatecznym składem Komisarzy.

Do najważniejszych kompetencji przewodniczącego należy polityczne przewodnictwo nad pracami KE, a także przysługujące mu prawo podziału zadań między komisarzy. Posiada on także prawo do podejmowania decyzji odnośnie organizacji wewnętrznej prac KE.

Komisję tworzy kolegium 28 komisarzy, powoływanych – po jednym z każdego państwa członkowskiego UE na pięcioletnie kadencje. Przewodniczący powierza każdemu komisarzowi odpowiedzialność za określony obszar polityki. Członkowie komisji nie mogą czuć się związani żadnymi instrukcjami płynącymi z krajów ich pochodzenia – są politykami, których desygnuje Rada Europejska (decydując większością kwalifikowaną), a zatwierdza Parlament Europejski. Ostatnim etapem powołującym Komisję w pełnym składzie jest mianowanie przez Radę Europejską. Zadaniem komisarzy jest nadzór nad przydzielonymi im Dyrekcjami Generalnymi.

Dyrekcje są zasadniczą jednostką organizacyjną KE, pełnią funkcję „ministerstw”, a na ich czele stoją Dyrektorzy Generalni (urzędnicy najwyższej rangi, którzy odpowiadają przed właściwymi komisarzami). Dyrekcje Generalne dzielą się na Departamenty, a te z kolei na Wydziały.

W procesie tworzenia projektów legislacyjnych Komisja podejmuje decyzje mogą zostać podjęte na drodze 3 różnych procedur:

  1. procedura pisemna – propozycja wypływa od jednego z członków KE i przy braku sprzeciwu, jeśli projekt zostanie zaakceptowany przez Dyrektora Generalnego oraz służby prawne tekst jest przekazywany pomiędzy komisarzami a gdy ci nie wyrażają sprzeciwu tekst uznaje się za przyjęty,
  2. procedura umocowania polega na upoważnieniu jednego lub grupy komisarzy do podjęcia w imieniu KE wszelkich środków administracyjnych,
  3. procedura delegowania to oddanie Dyrektorom Generalnym i szefom służb prawa do podejmowania środków administracyjnych w imieniu Komisji.

 

Parlament Europejski

Instytucja ta wywodzi się ze Wspólnego Zgromadzenia EWWiS, ale także ze Zgromadzenia Parlamentarnego EWG i Euratomu – od 1958 roku funkcjonowała jako jedno wspólne Europejskie Zgromadzenie Parlamentarne, zaś od 1962 roku nazywane było Parlamentem Europejskim. Początkowo deputowani byli wybierani przez parlamenty krajów członkowskich.

W 1979 odbyły się pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego i od tego czasu deputowani do tego Parlamentu są wybierani w wyborach bezpośrednich przez obywateli państw członkowskich Wspólnot. , ale przyjmuje się, że wszędzie wybory odbywają się w tym samym terminie.

Parlament Europejski jest instytucją Unii Europejskiej składającą się z przedstawicieli obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. Jest jedynym na świecie zgromadzeniem międzynarodowym wybieranym w demokratycznych, powszechnych i bezpośrednich wyborach, które odbywają się w tym samym czasie we wszystkich państwach członkowskich. Nie istnieje jedna ordynacja wyborcza do parlamentu i każdy kraj ma własne reguły liczenia głosów. Parlament Europejski w założeniach podejmuje decyzje w interesie narodów europejskich.

Początkowo Parlament Europejski był organem konsultacyjnym nieposiadającym żadnej realnej władzy. Po wejściu w życie Jednolitego Aktu Europejskiego (1987), Traktatu z Mastricht (1993) i Traktatu Amsterdamskiego (1999) Parlament Europejski stopniowo zyskiwał szereg uprawnień, także ustawodawczych.

Obecnie Parlament jest również organem prawodawczym, który wspólnie z Radą stanowi akty prawne w toku różnych procedur legislacyjnych. Do funkcji prawodawczej Parlamentu należy też współudział w uchwalaniu budżetu oraz udzielanie Komisji absolutorium z jego wykonania. Parlament Europejski w przeciwieństwie do parlamentów krajowych nie posiada prawa inicjatywy ustawodawczej – na uprawnioną do inicjatyw Komisję może jedynie wpływać podejmowaniem niewiążących ją wezwań do działania.

Organizację i funkcjonowanie Parlamentu Europejskiego określa jego Regulamin. Działaniami Parlamentu kierują organy polityczne, komisje, delegacje i grupy polityczne. PE ma trzy siedziby: w Luksemburgu mieści się trzon administracji, w Strasburgu odbywają się sesje plenarne, a w Brukseli odbywają się sesje plenarne i spotkania komisji parlamentarnych.

Parlament Europejski to:

  • Prezydium złożone z Przewodniczącego i 14 Wiceprzewodniczących oraz 5 Kwestorów
  • 20 Komisji Parlamentarnych
  • 41 Delegacji Parlamentarnych
  • 8 Grup Politycznych (frakcji)

  W Parlamencie Europejskim znajdują się obecnie następujące frakcje polityczne – w skład PE wchodzi 751 eurodeputowanych w tym 51 europosłów z Polski:

  • Europejska Partia Ludowa (EPL),
  • Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE (S&D),
  • Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy (EKR),
  • Porozumienie Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE),
  • Zjednoczona Lewica Europejska/Nordycka Zielona Lewica (GUE/NGL),
  • Zieloni/ Wolny Sojusz Europejski Zieloni/WSE,
  • Grupa Europa Wolności i Demokracji Bezpośredniej (EFDD),
  • Europa Narodów i Wolności (ENF),
  • oraz Grupa posłów niezrzeszonych.

Parlament Europejski może też kontrolować inne instytucje oraz posiada, do pewnego stopnia, uprawnienia kreacyjne (wyboru składu innych organów Unii):

  • zatwierdza Komisję i jej przewodniczącego,
  • ma prawo uchwalenia wotum nieufności wobec Komisji (większością 2/3 głosów),
  • ma prawo zadawania pytań komisarzom,
  • ma zwyczajową możliwość zadawania pytań Radzie,
  • Komisja jest zobowiązana do składania PE sprawozdań z działalności Unii,
  • Przewodniczący Rady Europejskiej składa Parlamentowi sprawozdania z posiedzeń Rady Europejskiej,
  • PE ma prawo do ustanawiania komisji śledczych (na wniosek ¼ swoich członków),
  • powołuje Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, wybierany spośród eurodeputowanych, czuwa nad poprawnym funkcjonowaniem instytucji:

  • czuwa nad przestrzeganiem Regulaminu PE,
  • nadzoruje działalność Parlamentu i komisji parlamentarnych,
  • reprezentuje Parlament we wszystkich kwestiach prawnych oraz na szczeblu międzynarodowym,
  • zatwierdza przyjęcie budżetu UE.Wniosek ustawodawczy mogą wnieść do PE następujące podmioty:

 

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Trybunał Sprawiedliwości UE zajmuje się interpretacją prawa unijnego, aby zapewnić jego używanie w ten sam sposób we wszystkich państwach UE. Został założony w 1952 r. w Luksemburgu. Rozwiązuje też konflikty prawne między rządami krajów Unii a jej instytucjami. Trybunał Sprawiedliwości składa się z konsilium, wktórym zasiadają sędziowie z każdego kraju UE oraz 11 rzeczników generalnych.  

 

Europejski Bank Centralny (EBC)

Pierwszym krokiem który zapoczątkował utworzenie EBC była uchwała o powołaniu Unii gospodarczej i walutowej z 1988 roku. Bank centralny to instytucja kontrolująca wspólną walutę europejską 0 EURO. Ma wpływ na ilość pieniądza w obiegu. Podstawowym zdaniem EBC jest utrzymanie stabilności cen. EBC nie prowadzi działalności gospodarczej.

Główne zadania EBC to:

  • obsługa i kontrola banków komercyjnych,
  • utrzymanie stabilności finansowej systemu finansowego,
  • emisja banknotów i monet,
  • zarządzanie rezerwami dewizowymi.

 

Europejski Trybunał Obrachunkowy

W skład Trybunału wchodzi 28. członków powoływanych z każdego państwa członkowskiego UE. Członkowie Trybunału są powołani przez Radę, we współpracy z PE spośród nominowanych przez państwa członkowskie. Ich kadencja trwa sześć lat i jest odnawialna.

Członkowie wybierają ze swojego grona przewodniczącego na trzyletnią, odnawialną kadencję. Europejski Trybunał Obrachunkowy został utworzony w celu kontrolowania finansów UE. Jego działania koncentrują się przede wszystkim na budżecie UE, w szczególności na kwestiach dotyczących gospodarki i zatrudnienia oraz ochrony środowiska.

Trybunał kontroluje wykonanie budżetu UE zarówno pod kątem dochodów, jak i wydatków.Składa się z pięciu oddziałów a każda izba wybiera spośród członków swojego przewodniczącego.

Trybunał ma do spełnienia dwa podstawowe cele:

  • przyjmuje sprawozdania specjalne
  • przyjmuje sprawozdania roczne

Ogólne posiedzenie trybunału, w którym biorą udział wszyscy członkowie, odbywa się dwa razy w miesiącu.Trybunał zbiera się aby dyskutować nad sprawozdaniami rocznymi dotyczącymi budżetu UE i Europejskich Funduszy Rozwoju.

 

Europejski Bank Inwestycyjny (EIB)

Europejski Bank Inwestycyjny założono w 1958 roku. Skład EBI wygląda następująco: każde państwo członkowskie ma po jednym przedstawicielu oraz  jednego z przedstawiciela Komisji.

Zadania EBI:

  • zwiększenie zatrudnienia i rozwoju gospodarczego Wspólnoty Europejskiej,
  • wsparcie polityki UE w dziedzinie rozwoju i współpracy z krajami na całym świecie.

EBI pozyskuje fundusze na wolnym rynku i udziela kredytów na projekty które są korzystne dla UE. Bank nie korzysta z funduszy budżetu UE. Posiada większość udziałów w Europejskim Funduszu Inwestycyjnym (EFI), w ramach którego finansowane są inwestycje w małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) przy wykorzystaniu kapitału wysokiego ryzyka i instrumentów finansowania opartych na podziale ryzyka.

W tej sprawie Tuska nie chroni żaden immunitet

16.03.17

W środę, 15 marca na stronie internetowej „Naszego Dziennika”ukazał się wywiad ze Stanisławem Ożogiem, posłem do Parlamentu Europejskiego z Prawa i Sprawiedliwości na temat wezwania Donalda Tuska na świadka przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie.
czytaj dalej »

  • Biuro Posła do Parlamentu Europejskiego Stanisława Ożoga: ul. Hetmańska 9 pok. 104, 35-045 Rzeszów
  • tel: +48 17 853 30 97,
  • e-mail: biuro.stanislawozog@gmail.com